κατά παράβαση της Συμφωνίας των Πρεσπών
О πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Hristijan Mickoski, εγκαινίασε μνημείο των Μακεδόνων ηρώων στο αλβανικό χωριό Τουμίνετς, όπως προκύπτει από το προφίλ του στο Facebook. Το μνημείο είναι αφιερωμένο στους Μακεδόνες ήρωες της περιοχής, όμως με την πρώτη ματιά διακρίνεται στην κορυφή του μνημείου το αστέρι της Βεργίνας, το οποίο αποτελεί μέρος της ελληνιστικής πολιτιστικής κληρονομιάς και συνδέεται με την Αρχαία Μακεδονία και τον Φίλιππο Β΄ της Μακεδονίας.
Ωστόσο, το μνημείο αποτελεί πρόκληση όχι μόνο προς την Ελλάδα αλλά και προς την Αλβανία, η οποία βρίσκεται πολύ πιο κοντά από τη Βόρεια Μακεδονία στην ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πρόκληση προς την Ελλάδα και την Αλβανία
Αυτό το μνημείο ουσιαστικά παραβιάζει τη Συμφωνία των Πρεσπών με την Ελλάδα από το 2018. Η τότε Μακεδονία, πέρα από το ότι συμφώνησε να αλλάξει το όνομά της και να τροποποιήσει το Σύνταγμά της, παραιτήθηκε επίσης από την ελληνιστική πολιτιστική κληρονομιά και ιστορία, μέρος των οποίων αποτελεί και το αστέρι της Βεργίνας.
Μάλιστα ο Hristijan Mickoski παραβιάζει τη Συμφωνία των Πρεσπών σε ξένο κράτος όπως η Αλβανία, η οποία επίσης δεν φημίζεται για τις άριστες σχέσεις της με την Ελλάδα.
Θυμόμαστε την υπόθεση του Αλβανού πολίτη ελληνικής καταγωγής, Φρέντι Μπελέρη, ο οποίος συνελήφθη το 2023 και καταδικάστηκε από αλβανικό δικαστήριο σε δύο χρόνια φυλάκισης για εξαγορά ψήφων στις τοπικές εκλογές. Συνελήφθη λίγες ημέρες πριν από την ψηφοφορία, ωστόσο κέρδισε τις δημοτικές εκλογές στον δήμο Χειμάρρα της νότιας Αλβανίας μέσα από τη φυλακή.
Στις ευρωεκλογές τον Ιουνίου 2024, ο Μπελέρης ήταν υποψήφιος ευρωβουλευτής με το ψηφοδέλτιο της Νέας Δημοκρατίας και εξελέγη, γεγονός που οδήγησε στην αποφυλάκισή του μετά από 16 μήνες κράτησης στην Αλβανία. Ωστόσο, η υπόθεση αυτή επιδείνωσε τις σχέσεις μεταξύ Αλβανίας και Ελλάδας.
Επιπλέον, το μνημείο ανεγείρεται σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία τα Τίρανα βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ στην ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μένει να φανεί αν μια ενδεχόμενη επιδείνωση των σχέσεων με την Αθήνα εξαιτίας της άδειας για το μνημείο θα επηρεάσει την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας και αν αυτός είναι τελικά ο στόχος της πρωτοβουλίας του Hristijan Mickoski
Ο Mickoski και το συνταγματικό όνομα της Βόρειας Μακεδονίας
«Η Μακεδονία σήμερα χρειάζεται περισσότερο από οτιδήποτε άλλο ενότητα. Να ενωθούμε γύρω από τα εθνικά συμφέροντα. Για το μέλλον των παιδιών μας. Για τον σεβασμό της ίδιας μας της ιστορίας και της αξιοπρέπειας του λαού. Οι πρόγονοί μας δεν διχάζονταν όταν υπερασπίζονταν την ελευθερία. Δεν ρωτούσαν ποιος από πού είναι, ούτε ποιος σε ποιον ανήκει. Όλοι στέκονταν κάτω από ένα όνομα — Μακεδονία», γράφει ο Hristijan Mickoski στο προφίλ του στο κοινωνικό δίκτυο, προσθέτοντας ότι «η Μακεδονία στέκεται δίπλα στον λαό της, όπου κι αν βρίσκεται, με σεβασμό, φροντίδα και ειλικρινή υποστήριξη».
Στην ανάρτησή του, ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Hristijan Mickoski, αποφεύγει και πάλι να χρησιμοποιήσει το συνταγματικό όνομα της χώρας του. Υπενθυμίζεται ότι είχε υποσχεθεί στους ψηφοφόρους του πως θα επαναφέρει το παλαιό όνομα της χώρας και θα ακυρώσει τη Συμφωνία των Πρεσπών με την Ελλάδα, η οποία μαζί με τη συμφωνία με τη Βουλγαρία άνοιξαν τον δρόμο των Σκοπίων προς το ΝΑΤΟ. Ο Mickoski είναι πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας από το 2024, όμως μέχρι στιγμής δεν έχει υλοποιήσει αυτή την υπόσχεση και στις διεθνείς του δηλώσεις, αντί να χρησιμοποιεί το συνταγματικό όνομα της χώρας του — «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας» — αναφέρεται σε αυτήν ως «η πατρίδα μου» ή «η χώρα μου».
Έτσι, παρά τις υποσχέσεις του, μέχρι σήμερα φαίνεται να τηρεί πιο προσεκτική στάση.
Από πού απέκτησε το θάρρος;
Προκαλεί εντύπωση, ωστόσο, ότι το μνημείο, καθώς και η αποφυγή χρήσης του συνταγματικού ονόματος από τον Hristijan Mickoski, έρχονται λίγες εβδομάδες μετά τη συνέντευξη του Ρώσου πρέσβη στη Βόρεια Μακεδονία στην φιλοκυβερνητική εφημερίδα Nova Makedonija, στην οποία έκανε λόγο για εναλλακτική λύση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Σκόπια, εννοώντας τους BRICS.